Castellano Galego
Castellano Galego
Mingos de Sande dirixíase cara á casa despois de botar uns vasos e unhas partidas de dominó na tenda de Chubá. Pilotaba de vagar a súa Derbi Tricampeona pola costa de Oseiro arriba, cando bateu con algo que o levou ao chan. Cando se incorporou, ficou pampo: acababa de atropelar a Toniña.
Na mañá do día seguinte, Mingos aínda estaba en trance. Volveu á realidade cando viu diante o xantar que lle preparara Clara. O seu menú favorito: rinchóns. Antes de que lles botase o dente, Clara falou:
-E non sabes que pasou? Onte atoparon a Toniña morta nunha cuneta. Mal raio non partira ao asasino...
Mingos xa non puido probar bocado. Escusouse coa súa dona dicindo que andaba coa barriga revirada, e que tiña que marchar a axudar no parto da vaca dun veciño.
A nova da estraña morte de Toniña foi portada do Ideal Gallego, e o pesar de Mingos de Sande non fixo senón aumentar. Deixou de ir á de Chubá, e amargóuselle o carácter. Pero o peor de todo era cando había carne de cocho na comida. Nin cocido, nin churrasco, nin bistés, nin os seus favoritos rinchóns: desganábase antes de probar bocado, e tiña que marchar da casa amolado.
[...] Hoxe en día unhas poucas parroquias do país aínda ceiban un cochiño en ofrecemento a San Antón para que tódolos veciños colaboren na súa mantenza ao longo dun ano. Ata non hai moito tempo, isto facíase en moitísimas máis parroquias, incluso sen que tivesen o patrocinio de San Antón.
En Oseiro, a derradeira ofrenda ao Santo foi no ano 79. A confraría púxolle o chocallo a unha cochiña bautizada como Toniña. Aos dous meses de andar de eira en eira polas casas e polas agras da parroquia, Toniña foi atropelada. O desgusto na veciñanza foi tan grande que nos anos posteriores non se botaron outros porcos. Nunca se soubo que foi o que pasou coa morte de Toniña [...]
Cando Mingos de Sande agonizaba, despois dunha longa enfermidade, o cura foino visitar. Alí, na veira da cama, preguntoulle polos seus pecados, e Mingos, cun fiíño de voz, acertou a dicir:
-Só teño un, Don Pedro. Pero pesa como un cento... Mentres Mingos lle relataba ao cura os feitos tal e como sucederan, a súa alma íase liberando da carga de Toniña que tantos anos levara ás costas, e ata se diría que a voz gañaba intensidade, e que Mingos revivía.
Don Pedro, coa súa acreditada bonhomía, absolveuno, pero non co protocolo latinista do sacramento:
-Que saibas que a túa dona está a preparar os rinchóns. Non gustarías de recuperar o paladar antes de que Noso Señor te chame?
-... pois de paso que baixa, dígalle a Clara que me suba unha tapiña deles...
Clara entrou no cuarto cos rinchóns que o seu home non probara en máis de trinta anos.
O corpo seguía alí, pero a alma de Mingos de Sande xa pululaba polos escuros vieiros da eternidade.
-Papá... os avós quérense?
-Ou fillo... que cousas tés... e como non se han querer?
-E que falan moi pouco entre eles, e case sempre é para rifar...
-Mira fillo: os avós falan moito máis do que nos pensamos, e a maioría das veces non usan nin palabras.
-E como é iso?
-Heiche de contar un conto...
[...]Un día, Artai preguntou aos seus congregados o seguinte:
-Por que os homes berran cando están anoxados?
Os presentes pensaron por un momento.
-Porque perdémola calma -dixo un- por iso berramos.
-Pero por que gritar cando a outra persoa está ao teu lado? -preguntou Artai- Non é posible falarlle en voz baixa...? Por que gritas a unha persoa cando estás enfadado?
Os homes deron algunhas outras respostas pero ningunha delas satisfacía a Artai. Finalmente el explicou:
-Cando dúas persoas están anoxadas, os seus corazóns sepáranse moito. Para cubrir esa distancia deben berrar para poder escoitarse. Mentres máis anoxados estean, máis terán que levantala voz para escoitarse un ao outro a través de esa grande distancia.
Logo Artai continuou:
-¿E que sucede cando dúas persoas andan en amores? Eles non berran, senón que se falan paseniño: por que? Porque os seus corazóns están moi próximos. A distancia entre eles é moi pequena... cando namoran aínda máis, que sucede? Non falan, só borboriñan e recoñecen entón a grandeza do sentimento mutuo. Finalmente non precisan nin sequera a melodía da voz: só se miran e con iso abonda. Así é a comunicación cando dous se aman... se discutides non deixedes que os vosos corazóns se afasten. Non digades palabras que vos distancien máis. Chegará o día que a distancia sexa tanta que non atoparedes o camiño de volta[...]
E foi anos máis tarde cando me atopei a min mesmo tomando un café de sobremesa co meu avó, mentres a avoa fregaba os cacharros. Recordo que falabamos do nobre arte de mocear, e de como o poético galanteo doutros tempos caera en desuso hoxe en día. E entón pasou o seguinte: ao deixalo cacharro do café na encimera, o meu avoíño rozou a man da súa dona. Na súa cara había un sorriso pícaro, como se quixese remarcar que o roce fora intencionado.
-Sácateme de aí, pasmón!
As palabras da avoa eran as que eran: pero o xeito no que as pronunciou, o xesto do corpo, o ollar cara o seu home...
Foi nese intre que recordei o conto aquel que na infancia me contara papá.
Velaí o amor.
Subindo a costa de Oseiro
botei a vista por tras.
Adios, pineiros Foxo,
queiroeiros de Morás.
Teño que dicirvos que teño unha débeda pendente con esta cantiga. Abaixo a cabeza, e recoñezo que non sei o porqué dos queiroeiros. Diríavos que teño escoitado falar de que os montes de Uxes, Freán ou a Carbosa se pintaban dun precioso malva cando florecían as queiroas, aló polo San Xosé. Pero non sei para que se usaban as queiroas, nin tampouco se os queiroeiros eran os que andaban a elas, ou só era un alcume, do mesmo xeito que aos de Larín lles chamaban “os do medio cuartillo”, ou aos de Coiro “os borralleiros”.
Mentres tanto, e con propósito de enmenda, heivos de contar un conto sobre dos pineiros do Foxo. Igual é un pouco esaxerado definilo como oficio, pero hai sesenta anos era unha ocupación bastante común ao longo da parroquia de Loureda. Entre novembro e abril, varias cuadrillas de pineiros recorrían a contorna para recadar pinas. E a contorna era relativa, pois chegaban ata Agualada, Portomouro ou Oroso.
E diredes vos: traían pepitas de ouro as pinas no canto de piñóns? E dígovos eu: evidentemente non, pois estamos a botala lingua a pacer, pero co maxín en pausa. Nun tempo no que non había electricidade, gas ou mistos, as pinas eran o que mellor funcionaba para prendelo lume. Nos fogóns ou nas cociñas bilbaínas, tan usadas nas casas coruñesas naqueles anos, as pinas eran o medio máis adecuado para poñelo lume a andar.
Os pineiros do Foxo (en competencia limpa cos que viñan de Altamira) puxeron quente á Coruña. As pinas que apañaban por eses mundos de Dios viñan despois a surtir a demanda de todas esas cociñas da Coiramia, a Falperra ou Peruleiro, onde vivían familias moi humildes, xeralmente de mariñeiros. En Loureda chegou a haber Sociedade de pineiros: digamos que para non saturalo mercado e crear unha competencia entre eles, puxéronse de acordo para unha actuación conxunta. Ían apañar o mesmo día; gardaban o produto nun único alpendre...
Esta Sociedade xurdiu cando se deixou de ir á Coruña nas cabalerías. Isto debeuse á chegada da “Superiora”, que era o coche de liña no que xa se podían levar as saquetas coas pinas. Non ía moito máis rápido que unha besta, pero si era máis cómodo e agarimoso. As pinas ían enriba do coche, e moitas delas caían na costa de Oseiro. Na viaxe de volta recollíanse, e quedaban para a seguinte xornada.
Sonche contos... e dígovos que me pesa de veras non ter datos sobre os queiroeiros. Aínda con isto, quixera rematar este retrinco cunha chiscada de ollo á asociación cultural Queiroa de Uxes, que cumpre vinte cinco anos. Parabéns polo aniversario, polo escollido do nome, e sobre todo polo inmenso traballo social e cultural de toda a xentiña que por aí pasou.
A día de hoxe, falar de surrealismo é referirse a calquera cousa que presente un leve matiz extraordinario. Por exemplo:
É surrealista que un rapaz de Morás debute co primeiro equipo do Real Madrid; e tamén se define como surrealista toparse no Eroski coas cantareiras de Ardebullo facendo a compra do mes; échevos surrealista dabondo que un gaiteiro madrugue, ou que un político galego fale ben o seu idioma...
No ano 1924 André Bretón redactou o primeiro Manifesto Surrealista, o cal incluía unha definición da propia palabra:
Surrealismo: "substantivo, masculino. Automatismo psíquico puro, polo cal se intenta expresar verbalmente, por escrito ou por outro modo, o funcionamento real do pensamento. É un ditado do pensamento, sen a intervención reguladora da razón, alleo a toda preocupación estética ou moral."
E foi tamén no ano 1924 no que un arteixán entrou a formar parte da historia do Movemento Surrealista. Marcial Dopico quería ser escritor, e o seu traballo de escribinte no xulgado de Arteixo coutábao en demasía. A lectura das memorias do Marqués de Bradomín prendeu mecha na súa fantasía post-modernista, e así foi como decidiu marchar a París con dez mil pesetas e coa ilusión dunha vida bohemia. Por un capricho do destino, foi a compartir pensión con André Bretón. Conxeniaron, e o emerxente Surrealismo colocounos nunha fronte común: a promoción e difusión da nova corrente estética. O Surrealismo daba os seus primeiros pasos, e Bretón andaba inmerso nunha especie de xira polas academias e universidades francesas. O seu propósito era sementar por tódolos regos posibles esa idea da “liberación creadora do inconsciente”. Marcial Dopico exercía de discípulo avantaxado e de asistente persoal, acompañando en todo momento a André, e velando polo correcto desenvolvemento das conferencias, coloquios e charlas coas que se estaba estrando o pais galo.
Nunha destas viaxes ao Finisterre Francés, André propúxolle a Marcial trocar as personalidades. Tratábase de simular que Marcial era en realidade André Bretón, e que o propio Bretón exercese de asistente no transcurso da conferencia. Non é que Bretón tivese moita confianza na retórica do seu pupilo, pero non lle apetecía moito falar ese día. Ademais o carácter surrealista da acción quedaba fora de dúbida. Pola súa parte, Marcial viu o seu momento de gloria, xa que o de escribir (escribir ben) non era tan sinxelo como el pensara. O noso Marcial oficiou a conferencia cunha solvencia tal, que os aplausos do final tardaron varios minutos en extinguirse. O verdadeiro Bretón asistía satisfeito ao espectáculo dende a última bancada do salón de actos. Cando rematou o estrondo do bater de mans, un catedrático de arte algo rabudo tomou a palabra para facerlle ao orador unha pregunta con moita malicia. Ao auténtico Bretón subiulle a tensión tres puntos, pero enseguida retomou a normalidade ao escoitala resposta do noso Marcial:
-Esa pregunta que vostede me fai antóllaseme tan ridícula e superflua, que deixarei que lla responda o meu asistente...
O verídico André Bretón ergueuse dende a última bancada do salón de actos, e puxo o punto sobre da i. A súa versatilidade dialéctica ficou resgardada, o Movemento Surrealista continuou a súa inevitable expansión...
... e o momento de gloria de Marcial non se evaporou.
Sonche contos!!!
A moza espertou na escuridade da súa habitación cando aínda era noite pecha. Acababa de soñar con Ricardo outra vez. Buscou co brazo o caixón da mesiña de noite, para collela carta que el lle enviara dende Melilla, onde estaba servindo a El Rey, pero non a atopou. -!estás ben?! Que foi?!!- a voz, non era a do seu pai. [...]-Esta pasando outra vez- di una muller coa voz severa- xa falamos disto moitas veces Ricardo, non podemos tela na casa, isto cada vez empeora. Mira para aí... non te das conta que non podemos facer nada??!! A muller descoñecida cabreouse máis, pero deu a volta e pechou a porta da habitación bruscamente. Ficaron sós. -Avoa... avoíña... tranquila: son eu... Ricardo Xa non tiña medo. Non soñara... ...fora feliz.
-Se este soño se cumprise...- pensou. Pechou os ollos, e prometeu non esquecer ese soño: un baile o día da festa con Ricardo, un compromiso ó seu regreso, un vestido branco de noiva, nenos correndo polo medio dunha extensa horta...
-Ai, meu Ricardo...- murmurou.
A moza ergueuse, e todo estaba escuro e borroso ao seu redor. Un vaso caeu contra o chan, rompendo.
A luz prendeuse, pero todo seguía borroso....
-¡Papá.. papá?!...- apenas podía falar
A moza asustouse, e comezou a tremer. Unha silueta moi borrosa achegábase a ela. Ao fin, conseguiu ceibar o chorro de voz.
-PAPÁÁÁÁÁÁÁAÁÁÁÁÁ!!!!!!!!!!!!!!!!!-
Alguén máis entrou e foise acercando á moza que retrocedía algúns pasos tremendo... confundida e sen entender nada, mexou por si.
- Xa abonda, María!!! Volve para a cama e non me toques máis a moral. Da miña familia xa me encargo eu!!!- [...]
E nese momento a moza entendeu. Coa mirada perdida e os ollos chorosos empezou a sorrir, como unha nena.
Esta fin de semana celébrase en Lañas unha festa con dous reclamos gastronómicos poderosos: polbo e roscón. Metéuseme a min no corno que queda na recámara unha bala, se de captar festexeiros se trata. Explícome: resulta que esta festa faise baixo o patrocinio de Santo Amaro, e a lenda persoal deste Santo xa daría pé a un suculento título:
“Dende Lañas ao Paraíso”
Heivos de contar a historia de Santo Amaro, tal e como a min ma transmitiu Don Leandro Carré Alvarellos.
[...]Amaro herdou moi novo, ao morrer os seus pais. Home xusto, xeneroso e de alma branca como unha pomba, entregou aos pobres a súa riqueza, de non ser unha pequena parte coa que organizou unha viaxe en barco coa ilusión de encontrar o Paraíso. Anos despois, tras moitas treboadas e penurias varias, arribou a un porto, nunha costa isolada, onde presentiu estar no bo camiño. Amaro tomou terra, e botouse a andar ca única compaña dun bastón de toxo macho. O terreo íase volvendo agreste e costento, e os atrancos eran constantes. Con fe inconmensurable, o Santo foi salvando obstáculos, alimentándose coas raíces das queirogas e sen deixar en varias semanas de camiñar. E así foi, como dende o alto dun monte, localizou o Paraíso, aló embaixo, no medio do val. Para acceder, habería que sortear un inmenso paredón de prata. No medio da gran parede, unha porta de ouro...
Amaro petou respectuosamente, e dende o interior, o patriarca Henoch preguntoulle:
-Dime Amaro: cales son os teus desexos?
-Eu quixera contemplalo Paraíso, aínda que só fose por un momento...-respondeu Amaro dende o exterior.
-Pero iso non pode ser, meu home. Ese é un privilexio prohibido para vos, os mortais...
O caso é que Amaro insistiu tanto que o patriarca entreabriu a porta, permitindo que o Santo puidese ter nun par de segundos unha visión do Paraíso. Henoch fechou inmediatamente a porta, dicindo que xa vira abondo. O noso Santo, aflixido pola escaseza da visión, deu volta e desandou todo o camiño previo. O curioso foi que chegou ao porto no que deixara o barco en menos de dous días. Para a súa sorpresa, atopou tamén que o porto se transformara nunha vila na que destacaban as torres dunha igrexa. Amaro detívose a beber nun regato, e ollouse no reflexo con longas barbas brancas. Preguntou a uns arrieiros polo nome do lugar, e quen e cando a fundaran, achando por resposta que a vila ten o nome de Santo Amaro, e que fora fundada polos homes que chegaran nun barco trescentos anos atrás. A canda eles viñera un home, dixéronlle os arrieiros, de nome Amaro, que se internou un día cara a montaña e nunca máis voltou. O resto dos navegantes, ao cumprirse o ano da partida de Amaro, comezaran a construción da vila.
Comprendeu daquela todo. Amaro dirixiuse á igrexa, orou, e referiu a fregueses e cregos o que acontecera.
Ao rematar o seu relatorio caeu morto[...]
Dicían os vellos en Santa Icía, que os máis vellos lembraban escoitar doutros máis vellos aínda unha curiosa historia que aquí e agora ben a conto: heiche de falar da Nosa Señora da Cantarea.
Deixáchesme caer que non sabías cantar, e o tal comentario deixoume pampo. Se fose noutros tempos, esta túa afirmación sería considerada pouco menos que un pecado.
[...] Aló, no curuto do monte estaba a antiga capela. Só tiña a imaxe da Nosa Señora e un altarciño de madeira de castiñeiro. Cando a capela se trasladou ó centro da aldea, un vello fidalgo de Vío doou unha imaxe de san Paio, e o protagonismo da Nosa Señora minguou, ata perderse nun curruncho da memoria dalgúns románticos adoradores de antigas lerias [...]
E dígoche, porque así o penso, que o feito de non saber cantar sería considerado en tempos un mal ou unha desas doenzas modernas, propias dos tempos, como pode ser a día de hoxe un estrés. Seguramente, se che escapase un comentario dese tipo nos tempos da antiga capela, a túa madriña ofreceríache a esta Santa.
Ocórreseme unha analoxía:
-Oes, que mañá imos de sendeirismo pola beiramar ata Caión. Se queres vir...
-Non, que eu non sei andar...
-...
[...] A romaría celebrábase o venres despois da Semana Santa. Pola volta tamén se lle chamaba “o venres das trailalalas”. Acudía xente dende Mesoiro, Feáns, Palavea ou Eirís, e dende esta aba do monte subían cantadores dende Morás, Loureda, Arteixo ou Lañas. Entre o cura e o sancristán amañaban unha misiña moi sinxela que xeralmente se facía no adro. Tanta xente non collía nin de chiste nunha capela que debía ter dez metros cadrados como moito. Non se facía procesión, e non había músicas nin pólvoras. Tras recibir a bendición, tódolos asistentes facían rodas concéntricas arredor do sancristán. Ninguén falaba, e o único que se escoitaba eran os pasos da xente colocándose nos círculos. Cando xa ninguén se movía, xurdía o rumor da brisa nas polas máis altas das árbores, o rechouchío livián dun ferreirolo ou o crí-crí dun grilo namorado. Nese momento, o sancristán propuña unha melodía mirando ao ceo. Non era unha cántiga con letra: era un ailalelo cunha música asequible para todos os presentes, que pouco a pouco se ían sumando.
Aquela mecha de salmódicos ailalelos prendía tanto nos cativos máis inquedos como nos máis serios patróns. Acababan cantando tanto as mociñas casadeiras como as viúvas máis resesas. Absolutamente todos os presentes ían caendo no trance da cantarea e a intensidade medraba progresivamente. Non sabería dicir canto tempo estaban así, pero eu penso que máis dunha hora. Cando a melodía principal xa se confundía con aturuxos e berros de alegría as rodas ían desfacéndose, e os romeiros marchaban amodiño, pero sen deixar de cantar. Polos distintos camiños de volta, os grupos de xente de parroquias distintas aínda se intercambiaban ajrús a modo de despedida ata o vindeiro ano [...]
Sonche contos...
O señor Primitivo, veciño do 3º C, baixou ao portal a recoller o correo e alí atopouse co carteiro e con Marta, veciña do 1º A. Marta estaba descubrindo o contido dunha carta recén chegada con cariña de reis magos. No sobre rachado podíase ler: “Clínica xinecolóxica do Dr. Ollomol”
-Vexo que son boas novas... –deixou caer Primitivo mentres abría a súa correspondencia.
-Despois de cinco anos buscándoo, por fin vou a ser mamá –respondeu ela, mentres o home arqueaba as cellas gratamente ao ver o contido da carta que acababa de abrir.
-...e vostede...? –engadiu Marta- ...tamén son boas novas?
O señor Primitivo, veciño do 3º C, contou a súa historia:
-Fai catro anos que fixen unha inversión arriscada, e hoxe comeza a dalos seus froitos. Sempre quixen ter un cabalo, e cos cartos dunha herdanza merquei un. Estouche falando dun cabalo de competición, ca súa xenealoxía árabe, e coa súa suite de luxo en Casasnovas; co seu preparador persoal e co seu xinete en nómina. O caso é que con aquel diñeiro ben puidera pagar dous ou tres pisos na praza das Viñas, pero o do cabalo facíame máis ilusión. Nas primeiras carreiras foi un desastre e recoñezo que case que pensei en abandonar. Pero pouco a pouco fomos mellorando e acadando mellores resultados. Na carreira do mes pasado rematou segundo, e acaban de notificarme o ingreso da miña parte do premio como criador: doce mil euros.
Pero voulle confesar un pequeno segredo: mellorar, melloramos pouco a pouco, pero na última carreira... cambiei de xinete...
Marta botou unha risiña aguda e moi curta, e engadiu:
-Eu tamén.
[...] “Es máis linda que un pexegueiro en flor...” Así mo dixo aquel home que se consideraba amigo do meu pai. Recordo que me puxen de tódalas cores. Estabamos no comedor, coa distensión da sobremesa, e penso que meu pai o escoitou, porque ollou para o meu pretendente como se quixese fulminalo. El andaría preto dos cincuenta anos, e eu contaba daquela catorce [...]
Escoiteille esta leria á propia protagonista cando os regos da vida xa corrían pola súa face. A pesar dos setenta anos que tería cando mo contou, un pouso de picardía aínda asomaba tralo azul do seu ollar.
[...] Ao primeiro sentinme como unha princesiña pretendida por un príncipe con reino propio que me sacaría de pobre. Pero despois vin como o meu pai obrigaba ao seu amigo a marchar da casa para non volver nunca. E dinme conta da realidade. Que ía facer eu, na flor da vida, en nupcias con un vello reseso ao que non coñecía de nada?[...]
Antonte abrín o portelo da horta para saudalo día e para que o fresco da mañá me espertase os sentidos. E foi alí, naquel intre, que me asaltou a primavera e lembrei este contiño.
[...] Non sei... ó final aquel velloucán non merecía senón unha chocallada. Ademais eu xa lle oíra aos meus irmáns dicirlle ese piropo ás mozas ás que querían camelar. Abofé non era para tanto, pero, claro, con catorce anos unha era moi impresionable [...]
O espectáculo natural dun pexegueiro en flor a primeira hora da mañá estáchevos pouco valorado nos tempos que corren. Antonte vivino, e recomendaríallo a calquera. Pero claro, a primavera sabe ben como escoller ás súas vítimas, e tamén como usar os seus métodos.
Se vos presta o intento, estade atentos.
Porque pode ser que escoitedes un cuco cucar, ou que vos ataque unha alerxia ás gramíneas.
Pode ser que un paseo pola beiramar vos molle os pes en Barrañán, ou que precisedes vitaminas ou sopas de burro canso.
Pode ser que notedes os días máis longos, ou incluso...
...pode ser que andedes en amores.
Sonche contos...
-Mira, Tonecho: déixate de poesías e de palabreríos. Que queres dicir con iso de compartir soños e macarróns?
-Ai, Maribel: dende aquel día no que o meu ollar pousou nos teus andares...
-Para, para, para... Tonecho... Al grano: tes que ser obxectivo. Fálame sen reviravoltas, que así non me entero...
Cando Benito Vicetto redactou a primeira historia de Galicia en 1865, tirou de tripas, de corazón e de retórica, aparcando a obxectividade que Maribel demanda do seu pretendente Tonecho. Hoxe en día ninguén discute a escasa vocación científica da súa obra, pero neste retrinco voume permitir o luxo de reivindicala figura deste romántico transcribindo a súa particular visión da Galicia posdiluviana:
[...]Al retirarse las aguas del Diluvio, cuando la última onda, turbia y perezosa, se desvaneció en el azul trémulo del mar de nuestras costas, por una de esas reacciones admirables en el orden de la naturaleza, los valles y las montañas empezaron a cubrirse de verdor en poco tiempo: vejetación que elevaba a los cielos sus emanaciones virginales, como si la tierra, reconocida a las bondades de Dios, se inmortalizara en perfumes.
Lagos risueños y encantadores, cuyas purísimas aguas reposaban de la ebullición bullidora del Diluvio, esmaltaban sobre aquel delicioso esmeralda de los campos sus diáfanos cristales; cristales que reflejaban con la mayor riqueza de la luz la plata de los celages, y la púrpura de los arreboles del horizonte.
Flores de encendidas tintas, de lujosos matices y la de la más grata esencia, alzaban a los aires sus corolas mágicas, lo mismo en las suaves declinaciones de las marinas, que en las ondas de rocas de los desfiladeros sombríos.
Árboles de variadas formas, de caprichosas hojas y de esquisitos dorados y aromáticos frutos, surgiendo con profusión en los valles, se prolongaban por las pendientes rápidas, dominando las gigantes curbas y los rectos obeliscos de las montañas.
Los ríos estendían su aljofar sobre las arenas de oro de sus salveos.
Y la atmósfera, purísima y perfumada, sin que la más leve espiral de humo o polvo la empañara, parecía de topacio y azahar.
Tal era Galicia.
Las aguas del Diluvio absorvieran en sus olas bramadoras al mundo corrompido, según la voluntad de Dios; y por eso todo en la creación renacía a una nueva vida, de la manera más pura, virginal e inmaculada.
Galicia era entonces un vergel acariciado del Creador.[...]
-Mira, Maribel: non se pode ser obxectivo co que amas.
Grande verdade!!!
Sonche contos...
