A explayarse a tutiple

Tue, 04 Nov 2008 23:56:29 +0000

Hai anos, nunha época case remota, e nunha terra aínda máis remota, uns freires benedictinos decidiron establecerse e fundar alí un convento. As xentes do lugar non viron mal a iniciativa e mesmo os notables da zona decidiron enviar ós seus fillos co fin de que algún destes freires lles dera unha educación previa á que recibirían como cabaleiros. A tarefa, dentro da comunidade, foi encomendada ó freire encargado do cultivo das terras, porque o ensino coma a agricultura require, a partes iguais, de paciencia e de esperanza. O freire aceptou de bó xorne a encomenda, e mesmo se dispuxo a sementar, como nas terras do mosteiro, as sementes que él consideraba máis oportunas para que o espíritu dos rapaces medrara san. Tomando de partida o " Libro de la orden de la Caballería" de Raimón Llul, decidiu que ensinaría ós rapaces a ser firmes no seu valor, temperados no seu xuizo, implacables cos seus vicios, porque só dese xeito chegarían a entender os dos demáis e harmoniosos no seu entendemento, porque así entenderían o que é a mesura e a proporción. Para conseguir os seus propósitos, o freire poñíalles exemplos ós rapaces durante as horas de aprendizaxe. Así un día contoulles o seguinte conto:

Na terra de Canduas de Brigantium había un nobre señor de célebre extirpe. Entre os seus antergos atopábanse as linaxes dos máis distinguidos brasóns: o Duque de Noite Escura, o Conde de Nadasaves e outros moitos que compoñían unha longa lista. Era este señor unha eminencia: destacaba como membro honorario de distintas Ordes das artes, das letras e das ciencias, e mesmo se permitia a criación de novas verbas. Un día, a tan destacado señor ocurríuselle facer un pan de broa tan exquisito, que ningún pantrigo puidera superar. Por ese motivo,convocou a todos os seus criados co fin de marcar as directrices para acadar o seu obxectivo. Os criados, un pouco desconcertados, non entendían demasiado ben os propósitos do seu amo, pero a súa lealtade fixo que acataran os seus dictados. Así, o Señor díxolles:

"Prantade o millo coma de costume. Cando a pranta brote, arrancádea e prantádea coas raíces cara arriba e coas follas cara abaixo, que así as follas que ven o ceo verán tamén o que é mellor na terra para que o millo medre, e as raíces ó mesmo tempo, airearanse mellor para que o millo creza máis forte"

Os criados, pese a ver que esa petición era un despropósito, decidiron seguir adiante coa pranta do millo. Ó facer como o Señor lles dixo, veu o vento e tirou coas prantas. Algunhas, as menos, caeron de xeito que a terra cubriu de novo as raíces e prenderon nela.

Noutro momento, o Señor díxolles: "Non arranquedes as herbas que nazan acanda o millo: sempre lle poden facer compaña e protexelo en caso de que o vento volva".

Os criados, que non daban creto, viron como o millo apenas medraba entre as herbas que o rodeaban, e dos poucos pés que prenderan ó principio, aínda menos sobreviviron ó asedio das herbas.

Cando o verán foi acadando o seu esplendor e as espigas estaban formadas e tenras, o Señor mandou cortar o millo, para que éste dera unha fariña máis doce coa que facer a broa, logo, da pouca fariña que se logrou, mandou, co fin de obter máis broa, que se puxera tanto fermento coma fariña á hora de amasala, e así até que a broa chegou á súa mesa. Cortou un anaco, e decidiu probar o producto que él mesmo ideara. Nada máis levalo á boca exclamou nun ton teatral e tráxico referíndose a broa: "¡¡¡Berona, berona...el que te hizo, que te coma!!!"

Os rapaces ó escoitarlle esto ó freire escacharon a rir e case ó unísono dixeron: "Amén", pensando na actitude do Señor. O freire vendo que os rapaces entenderan a súa mensaxe deixounos sair un pouco antes para que xogaran, fiel ós principios do "Ora et labora"...do outro lado das murallas que cercaban o mosteiro ós rapaces chegoulles a voz dun carreteiro, que cantando, ía camiño das terras de Artaigo. A súa canción decía:

"Sei tocar a pandeireta,

sei tocar o violín...

e tamén sei facer bulra

de quen a faga de mín"...

Agua

Wed, 22 Oct 2008 23:33:35 +0000

Para los antiguos griegos, la materia estaba compuesta por cuatro sustancias: el agua, el aire, el fuego y la tierra. Así se estableció el primer acercamiento a lo que hoy conocemos como el concepto de átomo. No deja de ser paradójico que un pueblo con tamañas inquietudes, asumiese como la cosa más natural del mundo y sin ánimo de rebelión alguno que sus Dioses, cuando estaban aburridos, enviasen, desde el Olimpo, tribulaciones a los hombres con el fin de entretenerse. El caso es que no debían de estar exentos de razón, puesto que de otro modo, ¿cómo puede explicarse lo que ocurre con el ser humano?

Somos algo más de un 70% de agua. En base a ello, las propiedades del agua deberían ser las nuestras también, no obstante, no ocurre así.

Si abordamos temas como el amor, podemos ver, por las actitudes de muchísimas personas, que éste es concebido como una carrera de obstáculos que tiene como premio, nada más llegar a la meta, a una determinada presa...¿Qué decir ante esto? ¿Desde cuándo el agua puede ser apresada? ¿Será que nos hemos olvidado de que puede ser acogida en recipientes de tal modo que,adopta la forma de éstos, pero mantiene su esencia?

Hemos perdido, también, la capacidad de sublimarnos: el egoísmo pesa tanto que cada vez más somos más reacios a abandonar nuestras sólidas y acomodadas estructuras. Un claro ejemplo de esta rigidez es la sociedad que nos "hemos inventado": en ella apenas hay cabida para las lágrimas de los viejos, o para ser bola de nieve en la mano de un niño que juega...

No nos tiembla el pulso en ser agua turbia, mediante el engaño, y con ello perdemos la oportunidad de la trasparencia y de ver el arco iris al menor rayo de luz...

Dejamos de admirar los colores que el sol va dejando en la atmósfera, incluso dejamos de reflejarlos, porque la ambición desmedida nos hizo creer que podíamos ir por libre...

Quiero creer que tanto despropósito es fruto, como dirían los griegos, de las tribulaciones que los Dioses nos envían desde el Olimpo con el fin de entretenerse...sea así o no, me evaporo. Un saludo y hasta otra.

Vai de caos...

Sun, 19 Oct 2008 22:23:06 +0000

Nunha ocasión escoitei decirlle a un profesor de Física que os sistemas máis estables son aqueles que tenden á máxima desorde (máxima entropía) e a mínima enerxía (mínima entalpía), por eso, ó fío desto doume que pensar que as persoas necesitamos da comunicación: é un xeito moi valioso de sumirnos no caos das ideas, dos pensamentos, e tamén o é para liberar enerxías coma a do amor, ou a da carraxe...

Conta miña nai que aprendín a andar e a falar case ó mesmo tempo: algunhas persoas, polo carácter que temos, deseguida temos que cumprir esas máximas termodinámicas para alcanzar o que damos en chamar unha certa estabilidade. Conta tamén que, entre as primeiras verbas que aprendín encontrouse, como acostuma a ser natural, un taco. O taco era dos gordos, porque sempre fun persoa partidaria de que, podendo chegar á pedra do lar, para qué quedarnos na porta, e así entre as miñas primeiras verbas, baixaba a Deus do ceo con unha gran solvencia...para empezar a aprender a falar. Conta miña nai que usaba esta fórmula para agradarlles ás persoas maiores: ninguén se esperaba que unha nena tan pequena fose a decir algo tan forte, pero decíao coma quen deixa a súa tarxeta de visita, para deixar un saudo e unha certa impronta, o que facía que as persoas maiores que mo oian se riran ante este peculiar xeito de "salutación". Un día, miña nai sentoume no seu colo, e fíxome repetir o taco en cuestión varias veces. Según ela dí, ese día puxemos a Deus nun ascensor, porque subiu e baixou de xeito repetido, tanto que ó final quedei cansa de decir as mesmas cousas. Cando miña nai empezou a notar ese cansancio producido pola repetición, máis insistiu nela...e nunca máis volvín a baixar a Deus "en ascensor". A lección serviume para aprender que Deus sobe e baixa escaleiras, tan eternas e infinitas que ás veces non chega de xeito puntual ás suas citas....tal e como facemos os humáns, perdendo oportunidades valiosas de arranxar cousas, ou de cerrar tratos...non en van din que vamos feitos a súa imaxe e semellanza....pero eso sería materia doutro post. Aprendín tamén que son valiosísimas as aprendizaxes que dan as nais, baseadas nos antecedentes da súa propia experiencia e precedidas pola xenerosidade que brinda o amor. Non deixo de lamentar o caso de aquelas que, sementando as súas experiencias vitais e abonándoas co seu afecto, non recollen o froito esperado, xa sexa porque os paxaros lles comen a semente, ou ben porque ésta cae en mala terra. Tamén lamento a aquelas, que pese ós seus esforzos, son incapaces de gañarse o respecto dos seus fillos, capaces de inxuriar e maltratar a outras mulleres, a outras nais, por ser totalmente incapaces de valorar a figura da súa propia...

Como para hoxe coido que acadei un pouco máis de expansión do meu propio universo, e que perdín unha certa enerxía en redactar o post, debo entender que gañei un pouco de estabilidade...o que en galego se dí "ou decíao ou estoupaba"...e feito está. Un saudo e até outra.

¿Qué aconteceu coas mulleres da diáspora?

Wed, 15 Oct 2008 14:13:45 +0000

Hai uns días lin un comentario de Quruxa pedindo ideas de cómo ir vestida á Feira de 1900. Nada máis ler o seu comentario, á miña memoria veume a indumentaria das mozas do rural galego, que sendo na maioría nais solteiras, marchaban para América levando na súa equipaxe unha cesta de mimbre cun año co fin de que éste mamara o leite antes de acceder ó seu posto de traballo. Tamén me veu á memoria, aínda que a estas mulleres tróuxomas Amadora, aquelas nenas que, apenas rozaban a pubertade e marchaban para tratar de reflotar a economía familiar afogada por préstamos. Levaban a fixación de axudar á familia, e o empeño e a dignidade como bandeira...elas eran as mesmas que enviaban roupa e cartos dende América, e cando formaban as súas familias e adoptaban no seu seo ó país que vira nacer ós seus fillos , enviaban as fotos de estudio para que os pais coñeceran ós netos...Moito se ten falado dos emigrantes varóns, pero moi pouco das mulleres, sendo paradóxicamente as que, pese á distancia, mantiveron en maior medida o cordón umbilical coa terra que as vira nacer. Por eso hoxe, dende aquí, para todas estas mulleres, a miña máis humilde e sentida homenaxe. Espero que a Feira de 1900 de este ano lles faga xustiza e non volvan a ser, un ano máis as grandes olvidadas...

Este post está especialmente adicado a todas aquelas mulleres valentes que non dubidaron, fose no 1900 ou no 2008, en poñerse o mundo por monteira, burlar as fronteiras xeográficas e pelexar por un mundo mellor e máis xusto que legarlles ós seus fillos e ós seus... Vai por vostedes, Señoras. Por suposto, e dadas as circunstancias que están a pasar no blog, este post tamén é, por xustiza, de Amadora, Quruxa e Sioux, distinguido sempre polo seu apoio ás mulleres no blog.

Hay días...

Mon, 13 Oct 2008 00:51:20 +0000

Hay días en los que no deberíamos de levantarnos de cama para que el calor tibio de la ropa que nos cobija nos protegiese del exterior. Hay días en los que si la paz del mundo dependiese de nuestra rúbrica, encontraríamos que nuestra pluma no tiente tinta. Hay días en los que pierdes un amigo por no poder cumplir sus expectativas y sientes la burla cruel y paradójica de haber sido viajeros de un mismo camino con sentidos diferentes. Hay días que dejan la impronta de un poso de amargura. Hay días que desenmascaran la fragilidad humana, poniendo de manifiesto que soñamos y proyectamos, para acabar finalmente acatando. Hay días con sabor a pérdida y a desplome.Hay días que te borran la sonrisa de la cara. Hay días en los que te duele ser como eres, pero te duele más traicionar lo que eres. Hay días y días...como vientos en la Caja de Pandora, y al final de cada día, tras dejar abierta la Caja para que salgan los vientos, siempre queda la luciérnaga de la esperanza y la confianza en un nuevo día mejor....

Muda

Tue, 30 Sep 2008 14:16:05 +0000

Hai anos, cando no colexo me ensinaron a escribir cartas, como exercicio práctico, a mestra mandounos escribir unha. Para tal exercicio, a mestra díxonos: "Non vale unha carta de duas liñas... non fagades coma unha namorada que, na Idade Media, e como resposta ó seu cabaleiro, mandoulle a seguinte misiva en resposta ós seus requerimentos: "Mi señor, sólo sé que no tengo nada que deciros"... e con eso, xa lle estaba a decir dabondo, que conste. Algo semellante me acontece a min. Estou nun momento no que as verbas se me reviran e non me saen. Intentei falarvos de Ben Cho Shei, a "arabización" da frase galega enxebre por antonomasia, ben cho sei, que empregou Xosé Ramón e Fernández- Oxea para, a xeito de cronista intrépido, contar, vía diario "La zarpa" os pasaxes máis críticos da Guerra de Africa ou do desastre de Annual, ese mesmo que fixo que Alfonso XIII viaxase ás Urdes, en plena caída da súa popularidade. Intentei contarvos como este home narraba o desprezo do alto mando militar polas novas tecnoloxías, como lle tocou ir á Guerra, no sitio do fillo do Conde de Romanones, a pillaxe á que eran sometidos os soldados por parte dos mandos e dos civís que os acompañaban, cómo ensalzaba o valor de dous lexionarios: un tal Millán Astray, fundador da Lexión, e un tal Comandante Franco, galegos que combatian na lexión e que, celebraron a chegada dunha gaita procedente de Ourense e costeada polos integrantes da Zarpa: Basilio Álvarez, o seu director, un tal Castelao, e outros moitos que cooperaban co periódico en cuestión...a Historia parece unha moza asidua ós bailes de disfraces...en fin...Tamén pretendín contarvos o moito que me gustou o filme "Los girasoles ciegos", decirvos que me pareceu soberbia a interpretación de Maribel Verdú, a nai de familia loitadora e digna, que pretende educar ó seu fillo en coherencia coas súas ideas, que convive cun marido escondido, por temor ás represalias, na cámara dunha parede, abrumado pola culpa de pensar diferente e escravo dun porqué sin resposta, ou tal vez demasiado cruel para pronunciala. Que nesa mesma pelílcula me impactou o papel do neno, do fillo da familia, por ser un claro exemplo de infancia roubada, por ser a imaxe da inocencia perdida prematuramente, por ser un adulto en alerta permanente que ocupa o corpo dun neno...mención especial merecen os curas. Un,o director do seminario, porque en liña directa con Deus é capaz de perdoar as accións máis baixas dun ser humano servil cos seus intereses...o pupilo porque non sabe nin por asomo o que é o amor, porque é un ser vacío, que como moito, só acerta a cobizar...

Pois ben, o certo é que quería contarvos todo esto e algunha cousa máis, pero como vos dixen, revíranseme as verbas...así que terei que esperar momentos máis inspirados, e entre tanto, bicos para todos.

Por certo, en outro fío de conversación, ¿qué pensades do da castración química para os pederastas?

O pantalón de dril.

Wed, 06 Aug 2008 22:06:23 +0000

Cando eu era cativa, coma todos os nenos, acostumaba a preguntarlles cousas a meus pais de cando eles eran nenos tamén. Os meus intereses eran múltiples: os xogos, cómo era a escola, qué facían, cómo se vestían...como meus pais foron nenos da Posguerra, en nada coincidían co que foi a miña infancia...e a mín, por exemplo, cando me explicaron cómo eran os pantalóns de dril que usaban os nenos, algo máis largos da media perna, con tirantes ou a xeito de peto, e con dous buracos, un á altura do pene e outro á altura do ano, porque os recursos non daban para roupa interior que os nenos ademáis podían manchar fácilmente, pois a verdade e que me costou facerme unha composición do que me estaban a describir, aínda que quedou latexante, no limbo da memoria. No obstante, o ano no que morreu miña avoa, a composición doume de golpe nos fuciños. E agora contarei porqué.

Miña avoa morreu cando eu tiña cinco anos. Como é tradicional,ese mesmo ano,por Santos, miña nai acudiu ó cemiterio a levar as flores. Como meu pai ía de caza e tiñamos que ir a Lañas, decidiu que as dúas iríamos a pé, atallando polo Pedregal, saíndo ós Canles, e finalmente, a Lañas de Abaixo. E así fixemos. Pola tardiña cedo, despóis de xantar, collemos as flores e marchamos.Ó chegarmos ó Pedregal, atopamos uns veciños e conversou un anaco con eles, e dunha das casas, saiu un neno cun pantalón furado á altura do pene e a altura do ano. Con tirantes. De cor gris miseria, se a miseria tivera representante cromático. Se hoxe coma adulta me fixeran expresar o que me suxeriu ese pantalón, diría que foi a negación da esperanza, pero naquel momento, para mín, a cativa dos recén estreados seis anos, foi un apretón forte á man da miña nai, con un tirón frouxo, e o meu dedo índice apenas saíndo dos dedos da miña nai que me sostiñan a man a que eu me agarraba, sinalando...O contraste era brutal, descarnado: eu levaba o meu abrigo, o meu vestido, unhas medias gordechas para non pasar frío...e aquel neno, con aquel pantalón herdado de sabe Deus quén, pero a infancia dos meus pais pegoume de súpeto na cara...unha labazada forte e fría, tanto, que ós meus case trinta e seis anos, non fun quen de esquencer o pantalón de dril.

O olfato

Tue, 29 Jul 2008 21:54:49 +0000

Din que se está a perder o sentido do olfato, por ser un dos máis primitivos e máis aletargados: Cos perfumes non retemos o olor propio e característico das persoas que máis queremos, nin somos quenes de recordar o aroma dun sitio concreto, ou de anticiparnos ó sabor dun alimento polo seu aroma. Ante esta afirmación non podo máis que sentirme unha auténtica muller primitiva. Non recordo alimento que entre na miña boca que previamente non sexa ulido. Nas primeiras idades facíao descaradamente, pero xa que o olfato entra en cuarto minguante e o disimulo en cuarto crecente, agora perfeccionei a técnica. Anticipadamente sei se o que vou comer me gusta ou se máis ben me gustaría pasar de largo. Polo olfato decateime de que meus pais van máis maiores que o que a vista me di que van, e mesmo o sentido común, porque a súa pel ule diferente. Debido a él,asomeime, un día pola rúa, ó abismo das bágoas, ó recordar no perfume dunha muller o perfume de outra, a miña segunda nai, que xa non está físicamente. Na miña memoria olfativa estará para sempre o olor do campo mollado, tras as tormentas do verán, o dos figos maduros no outono, ou a rosas e cinemomo na primavera. Deixo o inverno para o final, porque básicamente, sempre estará unido ó olor que baixa do monte da Penouqueira, ó zoar dos pinos e dos eucaliptos, é a súa esencia no vento...Recordarei por sempre o olor da Fábrica de Tabacos na Palloza, o do Cafés EL Trópico na Rúa Nova, o das Especias de Bernardino Sánchez na Galera,e o do Atlántico voltando da Meseta erma de olores...Espero que a sentenza que condena ó sentido do olfato ó olvido non se cumpra...e mentras tanto, disfrutemos de ser primitivos, disfrutemos del.

360º

Sat, 14 Jun 2008 08:13:15 +0000

Hai anos vivín unha pequena tempada nun pobo de Zamora. As principales fontes de ingresos deste pobo eran a agricultura, a silvicultura e a gandería, fundamentalmente extensiva. Dentro da agricultura, un dos cultivos máis importantes era o cultivo da vid. Era por tanto un pobo productor de uva para viño. Como as cualidades organolépticas da uva eran moi similares ás das de certas denominacións de orixe galegas, viticultores ourensáns estaban dispostos a comprarlles a producción de uva dese ano, aínda que cunha condición: a uva debería de ir transportada en caixas apilables co fin de evitar ó máximo as perdas e as posibles fermentacións no camiño que alterasen o sabor do viño. A oferta feita polos viticultores ourensás non lembro ben, pero creo recordar que era de 60 pts/kg. No pobo á súa vez había unha familia sumamente poderosa que controlaba varios sectores e que fixera tamén a súa oferta: non recordo ben se eran 15 ou 25 pts/kg, oferta que foi, lóxicamente, rexeitada de plano. Pero claro, eles eran os únicos que comercializaban os tipos de caixa esixidos para o comercio da uva...Pregunta...¿quén acabou obtendo as uvas? Resposta: é obvio: os donos das caixas. ¿Por qué? Pois porque cada caixa acadou precios superiores á máxima capacidade de uva que podía conter. ¿Qué fixeron despóis eles? Venderlle-la uva ós ourensáns, secuestrar a producción e esgotar toda posibilidade de comercio directo, gañándolle cartos, por suposto. Esto é o que ocorre cos intermediarios,que controlan produccións de moitos sectores, que organizan monopolios encubertos en presuntos mercados libres, que controlan, sen telos en nómina, a economía de moitas familias, os prezos dos productos que nos chegan ás mans, e en certo xeito, a economía do País, dándolle máis dun quebadeiro de cabeza ó Ministro de Economía de turno, que non están exentos de críticas nin de reprobación por non investigar estas prácticas. ¿Quénes pagamos as consecuencias? Pois os productores, agricultores, pescadores, e en xeral, aqueles que dun xeito ou outro nos abastecen e que posteriormente son satanizados polo poder, polos medios de comunicación de masas e por nós mesmos, que nos vemos indefensos. A inmensa maioría da poboación, os que pagamos impostos e que dun xeito ou doutro, acabamos indefensos. Ese é o verdadeiro círculo. 360º que se completan coa indefensión, a impotencia e as prácticas pouco escrupulosas.

Sen transxénicos...(O prometido é deuda, Sioux)

Sat, 07 Jun 2008 07:41:45 +0000

Corrían os principios do Século XX. Era a época na que os homes ían a pé, en burro ou cabalo dende Arteixo á Coruña. A época na que, a poma do millo se empregaba para facer colchóns, o rapé ou o polvillo de tabaco era o abono natural que na beiramar do Concello se lle botaba ós cultivos, hortalizas, xeralmente, para levar o máis granado das hortas de Suevos, Rañobre, Oseiro e mesmo Pastoriza á Coruña, en cestas de mimbres que moitas persoas construían manualmente, e que xeralmente, as mulleres levaban á cabeza. Era a época na que as primeiras patacas novas procedentes de Arteixo se podían comercializar polo Nadal e mesmo foi o momento no que, na tempada de verán se facía unha especie de mercadiño de froitas da época, que proviñan sobre todo de Armentón e de Loureda, no entorno do Balneario: O precursor do actual feirón dos sábados. Habería que esperar ós anos cincuenta para que un home de Larín ó que os seus veciños chamaban Ché de Mañana fixera vir a outro galego nado no Ferrol pero de residencia habitual en Madrid para que viñera inaugurar a primeira granxa vacuna do Concello, cambiando así o seu perfil agrícola e gandeiro. Por primeira vez empezáronse a usar os tractores en Arteixo, e o Concello afianzouse no sector primario, hoxe en claro retroceso polo avance do sector industrial de diverso tipo. Ese primeiro paso fixo que se foran abrindo máis e máis granxas, e que mesmo algunha fose de gran envergadura, coma a de Corzo,ubicada no actual recinto hípico de Casasnovas, que chegou a ter marca propia de leite...Supuxo, por tanto o despegue de Arteixo no sector primario...sen transxénicos e dando lugar a unha economía puxante capaz de producir uns productos de excelente calidade...
Fixémolo daquela e aínda segue a haber granxas moi productivas no Concello, e homes en Suevos que a tardiña atan as súas legumes fragantes e tenras para ir coa venta á Coruña...parece que o poidamos seguir facendo hoxe...sen necesidades de transxénicos...¿ou qué pensades? ¿e tí qué pensas, Sioux?