Cóntame un conto

Muiñeira da Baiuca

05/01/2008

Leonardo Corral foi o primeiro mestre de gaita que houbo en Xiradela, cando o local aínda estaba na Rúa Independencia. Xa choveu dende aquela... Había unhas cantas mestras de baile, e unha tal Mercedes Peón daba clase de pandeireta. Naqueles tempos Jose o de Rozas estreara un Renault Fuego....

[...] E aló fun eu, cos meus seis anos e as miñas patillas en potencia:
-Don Leonardo, quero tocala muiñeira de Chantada.
-Sácateme d´aí... -respondeu el- A de Chantada tócaa calquera. Queres aprender a muiñeira da Baiuca, que aínda non a sabe ninguén?
E eu asentín, camelado pola novidade que supuña tocar unha peza autóctona. Chantada quedaba un pouco a desmán. [...]

A muiñeira da Baiuca compuxoa o propio Leonardo para os seus alumnos de Arteixo. El era natural de Portomarín, na provincia de Lugo, pero casara cunha moza de Morás, e vivían na Coruña. Tiñan unha zapatería na calle Borrallón, nos Mallos. A zapatería era a tempo parcial, pois el vivía de tocala gaita. Algún ano chegou a dar máis de cen alboradas. Non vos dixen do grupo: eran "os Cinco de Galicia". A principios dos anos setenta na Coruña había tres cuartetos: os Matos, os Tempranos de Eirís e os Brisas. Antes de que surxisen "os Cinco", Leonardo xa tocara moito con Xosé Cardelle e cos seus respectivos fillos, Luis e Lois (este Lois Corral tamén merece unha mención. Será noutra hora.)
Eu soubeno despois do seu falecemento, pero a Leonardo alcumábano "o Pequeno". Sendo políticamente correctos, diríamos que era xeitoso. Andaba sempre moi arreglado, con brillantina no pelo, e lucía por bigote unha liña moi ben aqueloutrada. Calzaba botín con un pouco de tacón, e tiña un Seat 127 verde cunha pegatina de "Galicia" atrás.
Tocaba moi ben, e as pezas lucíanlle polo bo gusto. Hoxendía non está de moda o bo gusto. Actualmente lévase o virtuosismo gratuito, e o "veña-dedos-pra-riba-pra-baixo". Leonardo non utilizaba máis adornos dos necesarios, e el sabía que o lucimento consistía en facer bailar á xente, ou en que a peza se entendese ben, e non en dar tropecentas notas por minuto.

Na praza do Padre Rubinos, alí perto da calle Borrallón hai unha placa na súa memoria. El, aquí en Arteixo deixou a súa pegada no recordo de moitisma xente.
Os que non sabiades del, alomenos podedes sacar en limpo que a Baiuca ten unha muiñeira, e ben chusquiña por certo.